Αναζήτηση αυτού του ιστολογίου

Tuesday, November 21, 2017

THE LIMEHOUSE GOLEM (...ούτως ή άλλως ποτέ δε βλέπουμε τους άλλους. Μόνο τα τέρατα στα οποία τους μετατρέπουμε.)


Λατρεύω την ατμόσφαιρα της Βικτωριανής Αγγλίας. Ειδικότερα τις γοτθικές ιστορίες μυστηρίου, έρωτα και τρόμου που διαδραματίζονται σε αυτό το ιστορικό πλαίσιο, ακόμα και αν λαμβάνουν χώρα σε άλλο τόπο. Από το Δράκουλα, τον Τζακ τον Αντεροβγάλτη και τον Άνθρωπο-Ελέφαντα, μέχρι τις ιστορίες του Έντγκαρ Άλαν Πόε, το μύθο του Κθούλου του Λάβκραφτ και το τέρας του Φρανκενστάιν (ελαφρώς παλιότερο, αλλά στην ίδια κατηγορία)! Φαίνεται πως η εποχή, η κοινωνική κατάσταση και το κλίμα της Αγγλίας ευνοούσαν τη δημιουργία αυτών των γκροτέσκων και μακάβριων ιστοριών για μυθικά τέρατα, βρικόλακες, αρχαίους θεούς, φαντάσματα και αιμοσταγείς δολοφόνους, που όμως πολλοί απ' αυτούς υπήρξαν πραγματικά... Μία ξεχωριστή κατηγορία τεράτων, καθ' ομοίωσιν των τερατόμορφων αντίστοιχών τους στη μυθοπλασία (αν και τις περισσότερες φορές, όχι και κατ' εικόνα), που στοίχειωσε την αγγλική κοινωνία (και όχι μόνο) μέχρι η λογική και ο χρόνος να τα μετατρέψει σε νυχτερινά παραμύθια φρίκης για τις κρύες χειμωνιάτικες νύχτες... Με ένα τέτοιο τέρας καταπιάνεται και το "Γκόλεμ του Λάιμχαουζ". Έναν αιμοσταγή δολοφόνο-πρόδρομο (υποτίθεται) του Τζακ του Αντεροβγάλτη, που οι αδαείς εξαθλιωμένοι της αγγλικής κατώτερης τάξης, ταύτισαν με το Γκόλεμ. Ένα πήλινο ανδρείκελο παρμένο απ' την εβραϊκή μυθολογία, που ζωντανεύει με μαγικό τρόπο και εκτελεί τις σκοτεινές επιθυμίες του δημιουργού του σαν τηλεκατευθυνόμενο, μέχρι ο ίδιος να αποφασίσει να το "απενεργοποιήσει"!! Τρομοκρατημένοι, αλλά ταυτόχρονα και αρρωστημένα γοητευμένοι από τη φρίκη της κτηνωδίας, έπλασαν αυτόν τον αστικό μύθο, προϊόν της αμάθειας και της (αντίστοιχα τερατώδους) εξαθλίωσης στην οποία ήταν αναγκασμένοι να ζουν... Ο δολοφόνος φυσικά ουδεμία σχέση είχε με Γκόλεμ ή άλλο δαίμονα των παραμυθιών... Άλλωστε τα τέρατα τα κουβαλάμε μέσα μας κι γι' αυτό μπορεί να μοιάζουν... ανθρώπινα!
 
(Spoiler-free κριτική... διαβάζετε άφοβα)

Υπόθεση: Ένας εμπειρότατος αστυνομικός επιθεωρητής (στην πρώτη του, όμως, υπόθεση φόνου), καλείται στο Λονδίνο για να βοηθήσει τις τοπικές Αρχές να εντοπίσουν και να συλλάβουν έναν παράφρονα δολοφόνο που σφαγιάζει και κομματιάζει (ενίοτε) τα θύματά του, χωρίς να φαίνεται να υπάρχει κάποια λογική ή κίνητρο πίσω απ' τα εγκλήματά του. Εξ' ου και ο χαρακτηρισμός "Γκόλεμ" που του έχει αποδοθεί. Πολύ γρήγορα περιορίζει τον κύκλο των υπόπτων σε μόλις τέσσερις, εκ των οποίων ο ένας είναι ήδη νεκρός, θύμα δηλητηρίασης. Για τη δηλητηρίαση έχει κατηγορηθεί η σύζυγός του, κωμική ηθοποιός των μιούζικ-χολ, η οποία ήδη δικάζεται, αν και διατρανώνει συνεχώς ότι είναι αθώα! Ο επιθεωρητής στρέφει την έρευνά του στο να εξακριβώσει αν όντως ο σύζυγος της ηθοποιού ήταν το Γκόλεμ, ταυτόχρονα αθωώνοντας και την ίδια. Με ένα σμπάρο δυο τρυγόνια! Πρόκειται για ένα πολύ ενδιαφέρον σενάριο, που έχει αποδοθεί με τρόπο σχετικά ξεκάθαρο. Εκεί, δηλαδή, που άλλες παρόμοιες ταινίες, μπερδεύουν υπερβολικά τα στοιχεία της πλοκής, για να το παίξουν περίπλοκες, καταλήγοντας να αφήνουν το θεατή αμήχανο, γιατί τελικά δεν κατάλαβε Χριστό, το "Γκόλεμ" ακολουθεί πιστά τα βήματα του επιθεωρητή, καθώς ξετυλίγει το κουβάρι της ιστορίας. Αυτό βοηθά στο να κατανοήσουμε παράλληλα με τον ίδιο τι ακριβώς συμβαίνει, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η ταινία δεν απαιτεί την προσοχή μας! Ο θεατής αισθάνεται να συμμετέχει στην έρευνα, και μάλιστα υπήρχαν στιγμές που προσωπικά θα 'θελα κάτι να ρωτήσω τους ανακρινόμενους και ο επιθεωρητής σαν να άκουγε τη σκέψη μου, τους έκανε την ίδια ακριβώς ερώτηση που είχα στο μυαλό μου (ή έλεγε την ίδια ατάκα)!! Όχι, δεν είμαι μέντιουμ... Απλά το σενάριο έχει απόλυτη λογική και δεν είναι καθόλου εξυπνακίστικο! Το σασπένς είναι, φυσικά, δεδομένο, από το πρώτο μέχρι το τελευταίο συγκλονιστικό λεπτό της ταινίας! Και παρόλο που ο θεατής παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς την έρευνα, η λύση του μυστηρίου, θεωρώ, ότι θα τον βρει το ίδιο έκπληκτο με τον επιθεωρητή με τον οποίο ταυτίζεται! Πέρα, όμως από την αστυνομική έρευνα, η ιστορία μας ξεναγεί, κατά κάποιο τρόπο στη ζωή των κατώτερων τάξεων του Λονδίνου και ειδικότερα των κωμικών ηθοποιών των μιούζικ-χολ, που κοινωνικά θεωρούνταν (και ήταν) λίγο καλύτερες από τις πόρνες. Μας δείχνει τις απίστευτες αντιξοότητες της ζωής τους και, γενικότερα, μας σκιαγραφεί γλαφυρά το κοινωνικό πλαίσιο που δημιουργούσε "τέρατα" όπως το Γκόλεμ της ταινίας και "τάιζε" τον απαίδευτο όχλο με αιματολαγνεία και αποκτήνωση! Και περιέχει πολλά σχόλια, σχετικά με τη θέση που είχε η γυναίκα στην κοινωνία της εποχής... Πραγματικά εξαιρετικό!

Ερμηνείες: Στον πρωταγωνιστικό ρόλο του επιθεωρητή, είχε αρχικά επιλεγεί ο τεράστιος Άλαν Ρίκμαν!! Όμως, τα σοβαρά προβλήματα υγείας του, δεν του επέτρεψαν να συμμετάσχει στην ταινία. Πολύ σύντομα απεβίωσε. Έτσι, το ρόλο ανέλαβε (οποία έκπληξη για εμένα!) ο Μπιλ Νάι!! Για όσους δε γνωρίζουν το όνομα, είναι ο άνθρωπος πίσω από τον Ντέιβι Τζόουνς των "Πειρατών της Καραϊβικής" και ο αρχιβρικόλακας Βίκτορ του "Underworld"! Φυσικά, το BAFTA το έχει κερδίσει για το "Love actually", ενώ έχει παίξει στον "Επίμονο κηπουρό", τη "Βαλκυρία", το remake του "Total recall" κλπ. Είναι ένας από τους αγαπημένους μου ηθοποιούς, γιατί οι ερμηνείες του είναι εξαιρετικά συγκροτημένες και διαθέτουν πάντα μια δόση εκκεντρικότητας που τις κάνουν αξιομνημόνευτες, ακόμα κι αν ο ρόλος είναι περιορισμένος (απλά παρακολουθήστε τα 40 δευτερόλεπτα του μονολόγου του στην αρχή του προτελευταίου Χάρι Πότερ και θα καταλάβετε)! Στο "Γκόλεμ", παίζει ελαφρά πιο συγκρατημένα, αφού ο ρόλος του επιθεωρητή απαιτεί προσήλωση και συγκέντρωση, που ο Μπιλ Νάι αποδίδει εξαιρετικά, για μια ακόμα φορά. Η συμπρωταγωνίστριά του, "κατηγορούμενη" Ολίβια Κουκ, αποδίδει εξίσου εξαιρετικά την ταλαιπωρημένη πρωταγωνίστρια των μιούζικ-χολ. Συμπάσχεις με τα βάσανά της και η ερμηνεία της είναι απλή και άμεση, αλλά λεπτομερέστατη! Ο Ντάγκλας Μπουθ που υποδύεται τον επικεφαλής του θιάσου Νταν Λίνο (υπαρκτό πρόσωπο) κινείται και αυτός σε υψηλά επίπεδα, ενώ ο δολοφονημένος σύζυγος Σαμ Ριντ, σε λίγο πιο ρηχά νερά, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι είναι ανεπαρκής. Τέλος, σε β' ρόλο εμφανίζεται και ο βετεράνος Έντι Μάρσαν που βάζει τη δική του "πικάντικη" πινελιά στο "Θείο" που υποδύεται, αλλά περισσότερα θα δείτε επί της οθόνης!

Σκηνοθεσία: Τη σκηνοθεσία της ταινίας ανέλαβε ο άγνωστος Χουάν Κάρλος Μεντίνα στη δεύτερη μόλις κινηματογραφική του δουλειά! Τα θερμά μου συγχαρητήρια!! Με τη βοήθεια ενός εξαιρετικού διευθυντή φωτογραφίας και μιας αρτιότατης καλλιτεχνικής διεύθυνσης, μας μεταφέρει με έξοχο τρόπο στο Βικτωριανό Λονδίνο της υγρασίας, των σκοτεινών και απόμερων σοκακιών, των αιματοβαμμένων δωματίων των φόνων, αλλά και του επίπλαστου λαμπερού φωτός των μιούζικ-χολ... Επίσης, θα δείτε και περιγραφικές σκηνές θηριωδιών, αφού έχουμε να κάνουμε με αποτρόπαιους φόνους, αλλά όσο αρκεί για να ενοχληθείτε και όχι για να αηδιάσετε. Δεν είναι αυτός ο σκοπός! Μάλιστα, η βία (είτε ψυχολογική είτε σωματική) τις περισσότερες φορές υπονοείται και είναι, πιστέψτε με, πολύ πιο ενοχλητική με αυτόν τον τρόπο! Ουσιαστικά παρακολουθείτε λίγη από τη βιαιότητα με την οποία διαπράττονται οι φόνοι, αλλά η πραγματική, καθημερινή και αδιάκοπη βία της κοινωνίας περνά μέσα από αυτά που δε δείχνει η κάμερα... Και αυτή η προσέγγιση με βρίσκει απόλυτα σύμφωνο!

Καλύτερη ατάκα: "He who observes, spills no less blood than he who inflicts the blow."

Να τη δω; Νομίζω επιβάλλεται!! Ταιριάζει άλλωστε και με την εποχή!

Ημιάχρηστα trivia:
  • Στην ιστορία εμφανίζονται και κάποια υπαρκτά ιστορικά πρόσωπα. Πέραν του ηθοποιού Νταν Λίνο, υπάρχει ο Άγγλος συγγραφέας Τζορτζ Γκίσινγκ και ο Καρλ Μαρξ, ο οποίος όντως ζούσε στο Λονδίνο την εποχή που διαδραματίζονται τα τεκταινόμενα της ταινίας!
  • Η ταινία πρωτοπαρουσιάστηκε στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Τορόντο στις 10 Σεπτεμβρίου του 2016. Στις ελληνικές αίθουσες δεν έχει παιχτεί (ακόμη τουλάχιστον)...
Συντελεστές:
Σκηνοθεσία: Χουάν Κάρλος Μεντίνα
Σενάριο: Τζέιν Γκόλντμαν, βασισμένο στο μυθιστόρημα του Πίτερ Άκροϊντ "Dan Leno and the Limehouse Golem"
Ηθοποιοί: Μπιλ Νάι, Ολίβια Κουκ, Ντάγκλας Μπουθ, Σαμ Ριντ, Έντι Μάρσαν, Μαρία Βαλβέρδε

No comments:

Post a Comment